De Klankbordgroep van het proeftuinproject voor de opleiding, vorming en tewerkstelling van Buurtsportbegeleiders die de sportieve recreatie in de eigen woon- en leefomgeving in centrumsteden stimuleren en ISB maakten op het colloqium van donderdag 1 december 2011 nogmaals duidelijk dat de combinatie tussen sport en lokale diensten economie in dit project goed werkt.
Er werd vanuit verschillende perspectieven naar dit project gekeken. Zowel lokale als Vlaamse beleidsmakers, Buurtsportverantwoordelijken, jobcoaches, lokale coördinatoren als buurtsportmedewerkers kwamen aan het woord. Met steun en medewerking van heel wat partners slaagde ISB erin om, bij wijze van stevige opwarmer, een visuele voorstelling te maken. Na het welkomstwoord van Schepen van Sport van de stad Mechelen, Koen Anciaux, en de opening van het colloquium door David Nassen, moderator en directeur van ISB, kregen de aanwezigen in première het onderstaande filmpje te zien.
Natuurlijk bleef het niet alleen bij dit filmpje. Er was in het programma ook plaats voor een visie uit Nederland, de voorstelling van de tussentijdse resultaten van dit proeftuinproject, enkele boeiende interviews met mensen uit de praktijk en een Olympische kijk op de aanpak.
Bram Buiting, Adviseur Implementatie bij het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB), bracht ons enkele voorbeelden van soortgelijke projecten van bij onze noorderburen. Ook daar blijkt de combinatie tussen sport en laaggeschoolde jongeren en degene zonder zogenaamde startbaancapaciteiten een succes. Als je door zulke, door andere bestempeld als 'dure' projecten, enkele jongeren uit de werkloosheid, en in sommige gevallen zelf uit een gesloten instelling en 'de zorg', kunt houden, behaal je heel wat winst voor de maatschappij!
Jan Matthys, Buurtsport Antwerpen en lid van de ISB-werkgroep Sportparticipatie, bracht namens de klankbordgroep de resultaten van het onderzoek van dit project naar voor. Zowel de resultaten en cijfers van zowel de opleiding van de medewerkers als van het effectieve aanbod werden gepresenteerd. Een rapport van dit onderzoek mag u bij de ISB zine van maandag 19 december verwachten.
Na de voorstelling van de resultaten, haalde moderator David Nassen twee jobcoaches/coördinatoren naar voor. Dieter Luypaert, Buurtsport Aalst, en Sven Casteleyn, Buurtsport Brugge, gaven hun persoonlijke mening en gevoel bij deze proeftuin. Er werden al heel wat successen geboekt, maar een botsing tegen obstakels en muren is natuurlijk ook in dit project, jammergenoeg, niet te vermijden.
Een werkingsvorm zoals Buurtsport was voor beide heren nieuw. Dieter kon terugvallen op heel wat ervaring uit het jeugdwerk met maatschappelijk kwetsbare jongeren, terwijl Sven zijn capaciteiten als bachelor in de Lichamelijke Opvoeging verder kon ontplooien. Ze zorgden ervoor dat dit project, in samenspraak met hun team, een permanente en volwaardige plaats in het lokale sportlandschap verkregen.
Voldoening haalden deze twee coördinatoren uit het feit dat hun medewerkers er door de intense begeleiding in slagen om diploma's en attesten te behalen. Na uren van voorbereiding, oefenen en herhalen is het namelijk voor zowel de buurtsportbegeleider als voor zijn coach enorm aangenaam om te slagen voor specifieke testen en examens.
Negatieve reacties, onbegrip, halsstarrigheid … kwamen jammergenoeg ook voor in het proces dat deze twee mannen doorlopen. Maar, zoals ze zelf aangeven, zijn de positieve zaken die voortvloeien uit dit project gelukkig zo talrijk, dat de negatieve verbleken.
Ex-topjudoka Ann Simons nam daarna plaats op het podium om vanuit haar rol als kabinetsmedewerker van Burgemeester Patrick Janssens in Antwerpen haar kijk op het project te geven. Uit haar uiteenzetting bleek duidelijk dat we Ann echt niet meer hoeven te overtuigen van de kracht en de belangrijke rol van Buurtsport, in Antwerpen en in de rest van Vlaanderen.
In Antwerpen ziet Ann heel veel positieve effecten die Buurtsport daar teweegbrengt. De uitgebouwde driehoeksverhouding tussen het Buurtsport, Breedtesport en Topsport-segement in de Schelde stad werkt heel goed, aldus de ex-topjudoka.
Toen de vraag uit het publiek kwam welke rol het Belgische Olympisch Comité en Interfederaal Comité, BOIC, in dit Buurtsportverhaal zou kunnen opnemen, gaf Ann de voorzet dat hier wel toekomstmuziek in zit. Olympische atleten zijn ook voor de deelnemers van het Buurtsportaanbod een voorbeeld en kunnen ook vanuit die rol een meerwaarde bieden!
Op het einde van de voormiddag gaven we het woord aan belangrijke mensen binnen dit project: de buurtsportmedewerkers! Bob De Vos, die in Gent dit project mee vormgeeft, gaf ons zijn eerlijke kijk. Zowel op persoonlijk als op breed maatschappelijk vlak zijn er volgens Bob heel wat gestelde doelstellingen behaald en liggen er zeker nog heel wat kansen in de toekomst.
Zo is het voor hem persoonlijk een grote meerwaarde dat hij terug de kans krijgt om een volwaardig diploma te behalen. Want als je echt hogerop wil in Vlaanderen, dan bewijs je best wat je in je mars hebt met een erkend diploma aldus Bob.
Ook randfactoren zoals gebruiken van diverse computerprogramma's, samenwerken in een hecht teamverband en het fungeren onder de supervisie van een direct overste worden verder aangescherpt. Allemaal zaken die een meerwaarde betekenen voor alle medewerkers.
Ook aan het sportieve luik besteed Bob logischerwijs heel wat aandacht. In zijn aandachtswijken en op enkele scholen krijgt hij in ruil voor zijn grote inzet heel wat respect terug van de deelnemers.
Bob is persoonlijk zeer tevreden over deze proeftuin en hoopt dan ook dat de samenwerking tussen sport en lokale diensten economie ook in de toekomst blijft bestaan. Op die manier kunnen zowel het sportaanbod als laaggeschoolde personen hier beter van worden!
David Nassen, moderator en directeur ISB, sloot het colloquium af met onderstaande conclusies:
1. Sport moet leuk zijn, mensen moeten willen sporten en bewegen en Buurtsport werkt
De voorwaarde om sport in te zetten met het oog op gezondheid, leefbaarheid, sociale samenhang ... is dat mensen het ook effectief willen en kunnen doen. Mensen, en zeker diegenen die tot de kansengroepen behoren, blijvend aanzetten tot sporten en bewegen, blijft dus dé opdracht van de sportsector. Buurtsport is in het kader van deze belangrijke taak een goede methodiek om niet alleen kansengroepen aan te zetten tot sport, maar om in het algemeen laagdrempelig en wijkgericht aan te slag gaan rond sport.
2. Nood aan professionalisering om vanuit sport bij te dragen aan en in te spelen op diverse maatschappelijke uitdagingen
In de proeftuinen Buurtsportbegeleiders waren en zijn opleiding en professionele coaching van medewerkers cruciaal. Opleiding biedt namelijk kansen aan mensen en zorgt voor een professionele aanpak. Er moet dus blijvend ingezet worden op laagdrempelige opleidingen omtrent het begeleiden van mensen rond sport en bewegen. Samenwerking met andere beleidsdomeinen (kinderopvang, sociaal cultureel werk ...) kan kansen bieden en tot meer leiden. Deze aanpak en heel de professionalisering in de sportsector is nodig om iedereen, ook kansengroepen, te laten sporten en bewegen en de vele vrijwilligers in sport te ondersteunen om goede randvoorwaarden (toegankelijke sportinfrastructuur, goed onderhouden en veilige sportvelden ...) te realiseren.
3. Samenwerking brengt expertise samen en bundelt middelen in moeilijke tijden
Deze proeftuinen brengen sport en lokale diensteneconomie letterlijk samen. Tewerkstelling en het aanpakken van sportieve maatschappelijke uitdagingen is het tweeledig doel, dat je alleen niet kan bereiken. Lokale diensteneconomie biedt een contingent doelgroepmedewerkers, het is dus aan sport om zowel nu als in de toekomst verantwoordelijkheid te blijven nemen rond een aantal maatschappelijke uitdagingen (openstellen van schoolsportinfrastructuur in het kader van de brede school gedachte, onderhoud sportinfrastructuur van clubs, toezicht en begeleiding op wijkpleintjes ...). Heel wat expertise werd opgedaan tijdens dit project, deze moet benut blijven worden.
4. Nood aan onderzoek om te onderbouwen wat de praktijk bewijst
Sport wordt vaak met veel goede bedoelingen ingezet om andere dingen te bereiken. Vastleggen van succesfactoren en resultaten draagt bij tot een efficiëntere aanpak.
ISB wil via deze weg nogmaals iedereen van harte bedanken die deze dag op eender welke manier mee vorm gaf! Bedankt!
