Rookverbod

Wetgeving rookverbod

Koninklijk Besluit betreffende het rookverbod

Het Koninklijk Besluit van 13 december 2005 (gewijzigd door het KB van 6 juli 2006) tot het verbieden van het roken in openbare plaatsen bepaalt dat het sinds 1 januari 2006 verboden is te roken in publieke ruimtes en op de werkplaats, met een uitzondering voor de horecazaken.

Vanaf 1 januari 2007 echter gaat de nieuwe regelgeving voor de horeca in. Deze omvat een totaal rookverbod voor cafetaria's en kantines van sportclubs en sporthallen en een totaal rookverbod in restaurants, patisserieën en tea-rooms. In cafés en drankgelegenheden is het nog wel toegelaten om te roken op voorwaarde dat er een rookafzuiginstallatie wordt voorzien en dat er een rookvrije ruimte is die goed aangeduid wordt en die de helft van het totale etablissement bestrijkt.

Het is echter wel overal (dus ook in drankgelegenheden die deel uitmaken van sportinfrastructuur) toegelaten om - onder bepaalde voorwaarden - een rookkamer in te richten.  De volgende voorwaarden gelden:

• de rookkamer is volledig afgesloten (muren, plafond en een volwaardige deur)
• er worden enkel dranken geserveerd
• de rookkamer niet mag gebruikt worden als doorgang (vb. naar terras, toiletten, ...)
• de oppervlakte mag niet meer dan 1/4 bedragen van de totale oppervlakte
• er is een rookafzuigsysteem aanwezig met een capaciteit van 15 m³/uur/m²

Opgelet: Het rookverbod in de horeca-sector is reeds van toepassing voor de niet afgesloten ruimtes die zich in publieke plaatsen bevinden, zoals een open bar in een sporthal.

Controle en sancties 

De inspecteurs van de controledienst TABAK van de FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en Leefmilieu zijn bevoegd voor de controle op het naleven van het rookverbod op publieke plaatsen met uitzondering van de werkplaatsen. Voor de controle op de werkplaatsen is de FOD Arbeid en Werkgelegenheid verantwoordelijk.

Van de uitbaters wordt verwacht dat ze maatregelen treffen die binnen hun eigen mogelijkheden liggen. De minimummaatregelen zijn a) duidelijk zichtbaar aangeven dat er niet gerookt mag worden  (het Ministerieel Besluit van 4 juli 2006 bepaalt de vormvereisten van het verbodsteken en de plaatsen waar dit dient aangebracht te worden) en b) alle asbakken verwijderen.

Er zijn boetes voorzien voor personen die weigeren het rookverbod na te leven. Dit geldt niet enkel voor de gebruikers zelf, maar ook voor de uitbaters van de publieke plaats. De boetes variëren van € 150 tot € 1650.

Klachten?

• Een klacht indienen in verband met de horeca kan bij het meldpunt van het Federaal Voedselagentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (0800/13 550, meldpunt@afsca.be).
• Een klacht indienen in verband met andere openbare ruimten kan bij de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid (02/524 74 50, apf.inspection@health.fgov.be).
• Een klacht indienen in verband met de werkomgeving kan bij de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid (02/233 45 11).  

Achtergrondinformatie rookverbod

Roken en sport, een vreemde combinatie  

Sinds 1 januari 2007 geldt er een rookverbod in alle drankgelegenheden die deel uitmaken van sportinfrastructuur. Naar aanleiding daarvan verscheen in het Vlaams Tijdschrift voor Sportbeheer (nr. 195) een bijdrage waarin de wetgeving verduidelijkt werd en in een ruimere context gekadert werd.

• download het artikel 'Roken en sport, een vreemde combinatie'

Naar een rookvrije samenleving

Het Koninklijk Besluit van 13 december 2005 kwam niet als een donderslag bij heldere hemel. Er zijn door de jaren heen immers al verschillende stappen gezet naar een rookvrije samenleving:

- 1976: rookverbod op bussen

- 1987: rookverbod op openbare plaatsen

- 1998: rookverbod in vliegtuigen

- 2004: rookverbod in treinen

- 2006: rookverbod op de werkplaats

- 2007: rookverbod in restaurants

Er zijn intussen 7 landen (Ierland, Noorwegen, Nieuw Zeeland, Italië, Malta, Zweden, Schotland) die roken in cafés en restaurants verbieden. In 2007 zullen nog enkele andere landen een dergelijke regelgeving doorvoeren.

In België geldt er vanaf 1 januari 2006 een rookverbod in horeca-zaken in gesloten openbare plaatsen en vanaf 1 januari 2007 in drankgelegenheden die in een sportruimte gelegen zijn. Maar door de uitzonderingen die in het KB vermeld worden (cafés met minder dan een derder aankopen voeding, restaurants en frietkramen), is er een grijze zone ontstaan. Volgens sommigen is de beste aanpak om deze grijze zone het hoofd te bieden, een volledig rookverbod zonder uitzonderingen. België heeft gekozen voor een gefaseerde aanpak met het voordeel dat de overgang geleidelijk loopt, maar met het gevaar op grijze, onduidelijke zones. De overheid is zich bewust van deze onduidelijkheden en heeft daarom een website gemaakt waar heel wat info over het rookverbod te vinden is (www.roken-horeca.be), daarnaast is er ook een e-mailadres (roken-horeca@health.fgov.be) en een telefoonnummer (02/ 524.97.97) waar iedereen terecht kan met vragen. In het najaar zou de overheid met een campagne starten.

Werelddag zonder Tabak 2006: rookvrij = sportief

Als thema van de Werelddag zonder Tabak op 31 mei j.l. koos de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) Tabak, dodelijk onder al zijn vormen. Binnen dit kader zocht de Nationale Coalitie tegen Tabak een actuele invulling en koos ze er voor haar campagne te focussen op sportkantines en de sportomgeving met de slogan rookvrij = sportief. De organisatoren vragen om de sporters, trainers, toeschouwers en supporters om niet meer te roken in de sporthal, de sportcafetaria en andere lokalen van de sportclub. Het is niet de bedoeling om de rokers uit te sluiten of om hen de les te lezen, wel wordt hen gevraagd om hun rookgewoonten aan te passen aan de sportomgeving.

De Nationale Coalitie wil het debat niet beperken tot de sportkantine, maar pleit voor een totaal rookverbod in de hele horecasector. Het doel van de Werelddag tegen Tabak 2006 is om landen en regeringen aan te sporen tot een zo strikt mogelijke wetgeving op het tabaksgebruik.

De poster en folder die ook naar de sportdiensten verstuurd werden, kun je hier downloaden.

Poster rookvrij = sportief

Folder rookvrij = sportief

(bronnen: persbericht 30 mei 2006: Werelddag zonder Tabak 2006: rookvrij = sportief, infosessie LOGO Gent (27 juni 2006))

FAQ's rookverbod

Op de website rond het rookverbod in de horeca van de Federale Overheidsdienst Volksgezondheid vindt u een overzicht van eerder gestelde vragen. Neem hier zeker een kijkje wanneer je wil weten hoe je de regelgeving moet interpretren.

Binnenkort zal ISB zelf een lijst aanmaken met FAQ's specifiek rond het rookverbod in drankgelgenheden die deel uitmaken van sportinfrastructuur.

Meer informatie over het rookverbod

Hier vindt u een lijstje met websites waar u bijkomende informatie over her rookverbod kunt opzoeken:

• www.roken-horeca.be: een website van de FOD Volksgezondheid boordevol informatie over roken in de horeca
• Vlaams Instituut voor Gezondheidspromotie (VIG)
  In het onderdeel Tabakspreventie van de website van het VIG vind je informatie over de gevolgen van roken en activiteiten rond tabakspreventie.
• De LOGO's (Lokaal GezondheidsOverleg) van jouw regio kunnen je verder helpen als je op zoek bent naar contactadressen, folders, ... en als je concrete vragen hebt. Wil je weten tot welke regionale LOGO je behoort, klik dan hier.
• Op www.gezondheid.be vind je actueel nieuws m.b.t. roken
• Op de website van de Wereldgezonheidsorganisatie wordt ook aandacht besteed aan roken met o.a. informatie over de jaarlijkse Werelddag zonder Tabak van 31 mei
• Hier vind je meer informatie over het Federaal plan ter bestrijding van het tabaksgebruik.
• Op de website van Stichting tegen Kanker vind je actuele informatie in verband met roken.
• Voor een overzicht van de regelgeving kan je terecht op de website van de FOD Volksgezondheid terecht.

Rookverbod: Praktijk?

Velen denken dat de invoering van het rookverbod in horeca een negatief effect zal hebben op de omzet. Uit verschillende studies blijkt echter dat dit in de praktijk niet het geval hoeft te zijn. Verandering roept altijd weerstand op, maar eens het rookverbod wordt doorgevoerd blijkt de weerstand te verminderen.

In dit onderdeeltje geven we een paar praktische tips mee.

Enkele praktische tips

• Een positieve benadering vb. rookverbod om kinderen te beschermen, werkt beter dan een negatieve aanpak
• Zorg dat de boodschap duidelijk is
• Fasering kan helpen
• Door de boodschap veel te herhalen (zonder te overdrijven) bereik je meer
• Zorg voor een grote zichtbaarheid: geen kleine sticker, maar een duidelijke poster en originele aandachtstrekkers
• Zoek toonaangevende figuren die voortrekker kunnen zijn
• Moedig de rokers aan die willen stoppen en ondersteun hen
• Ook als de wet roken nog toelaat, kun je een rookverbod 'afdwingbaar' maken: dit zijn de samenleefafspraken die hier gelden
• De macht van het getal: zorg er voor dat omliggende clubs en kantines hetzelfde beleid hanteren, met meer sta je immers sterker
• Het is niet gemakkelijk altijd gemakkelijk om een iemand op de vingers te tikken, hiervoor kunnen ludieke hulpmiddeltjes zoals perpermuntjes een uitkomst bieden vb. iemand wilt een sigaret opsteken, geef hem dan een muntje
• Zorg er naast een duidelijke signalisatie ook voor dat je rookgedrag niet in de hand werkt. Hang bijvoorbeeld geen sticker op dat het verboden is te roken terwijl je de asbakken laat staan, verwijder deze dan allemaal.
• Wees consequent
• Zorg dat personeel/vrijwilligers/... achter het gevoerde rookbeleid staan