Vrijwilligers

Kerninfo

 

Vrijwilligers zijn een onmisbare schakel in de samenleving, zo ook in de lokale sportsector. Wie met vrijwilligers werkt moet de wet betreffende de rechten van de vrijwilligers naleven. Deze wet, die tot doel heeft de vrijwilliger beter te beschermen, bevat volgende elementen:

  • de definitie van een vrijwilliger
  • informatieplicht
  • de aansprakelijkheid van de vrijwilliger en de organisatie
  • verzekering van vrijwilligerswerk
  • vergoedingen voor vrijwilligerswerk
  • specifieke bepalingen m.b.t. tot arbeidsrecht en uitkeringsgerechtigden die vrijwilligerswerk doen

In dit dossier lichten we de elementen  toe die in de dagelijkse praktijk van het werken met vrijwilligers het meeste van belang zijn. De volledige wettekst kun je via het tabblad wetgeving raadplegen.

 

Wetgeving

  

In België wordt het vrijwilligerswerk geregeld door de wet betreffende de rechten van vrijwilligers van 3 juli 2005 en de daarop volgende wijzigingen van de wet. 

Zie ook tabblad 'Publicaties' voor brochures met uitleg over de vrijwilligerswet.

 

Publicaties

  
Vrijwilligerswet


Vrijwilligerswerk: de wet, praktische vragen en antwoorden

Een uitgave van de Koning Boudewijnstichting die de wet toegankelijk en hanteerbaar maakt en mogelijke valkuilen aanstipt. De concrete voorbeelden zorgen voor de nodige herkenning.

 

Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk

De vrijwilligerswet op maat van organisatie en vrijwilligers.

 

Pocketreeks 'vriijwilligers'

Politeia heeft in samenwerking met het Vlaams Steunpunt Vrijwilligerswerk een reeks publicaties met betrekking tot deze thematiek.

 

Vrijwilligersbeleid/management 

FAQ's

 

  • Op vrijwilligerswetgeving.be vind je een uitgebreide rubriek FAQ'sDe vragen zijn overzichterlijk ingedeeld volgens subthema: algemeen, kostenvergoeding, formaliteiten, aansprakelijkheid, verzekeringen, informatieplicht ...

Extra info


Kostenvergoeding

De wet kent de vrijwilliger geen recht op kostenvergoeding toe. De keuze hiervoor ligt volledig bij de organisatie. De vrijwilliger moet hier van op de hoogte zijn vooraleer hij zich engageert (cfr. informatieplicht).

De organisatie kan er voor kiezen om met verschillende systemen te werken. Dat moet dan wel volgens groepen vrijwilligers gepreciseerd worden.


Aandachtspunten forfaitaire kostenvergoeding

  • De organisatie is niet verplicht om het maximum toe te kennen
  • De maxima mogen nooit overschreden worden
  • De organisatie staat er zelf voor in dat ze per vrijwilliger aan wie ze een forfaitaire vergoeding betaalt de maxima niet overschrijdt
  • De vrijwilliger moet zelf ook controleren dat hij de maxima niet overschrijdt, ongeacht het aantal organisaties waar hij actief is
  • De vrijwilliger bewaakt zelf dat hij gedurende eenzelfde kalenderjaar in één kostenvergoedingssysteem zit
  • Elke organisatie die forfaitaire kostenvergoedingen aan vrijwilligers geeft, moet een soort register bijhouden (wetgeving inkomstenbelasting). Dit register bevat de namen en coördinaten van de vrijwilligers, de bedragen die toegekend zijn en de bijhorden data.
  • Enkel de organisatie kan een forfaitaire vergoeding uitbetalen. Hoe dit gebeurt (overschrijving of baar geld, periodiek of per dag) is de keuze van de organisatie zelf

Aandachtspunten reële kostenvergoeding

Kosten gemaakt door de vrijwilliger voor de uitvoering van zijn opdracht kunnen, als er een bewijs wordt voorgelegd, terugbetaald worden. Voorbeelden van zo'n kosten zijn:

  • Vervoerkosten (tickets openbaar vervoer, kilometervergoeding)
  • Verblijfskosten (hotel, eten, ...)
  • Telefoon-, en internetkosten
  • Opleidingen en cursussen

De vergoeding moet effectief gebruikt zijn om de kosten te dekken.

De organisatie moet de bewijsstukken verzamelen en bijhouden.

De vrijwilliger bewaakt zelf dat hij gedurende eenzelfde kalenderjaar in één kostenvergoedingssysteem zit.


Aansprakelijkheid en verzekering

Wie een fout maakt en hierdoor schade veroorzaakt, kan persoonlijk burgerrechterlijk aansprakelijk gesteld worden. Maar dankzij de vrijwilligerswet worden vrijwilligers in bepaalde organisaties 'immuun'. Als zij een fout maken die schade veroorzaakt aan derden, zal de schadelijder zich tot de organisatie in plaats van de vrijwilliger moeten wenden. Deze regeling is echter niet op alle vrijwilligersorganisaties van toepassing.

 

Immuniteit

In volgende organisaties genieten de vrijwilligers geen immuniteit:

  • Feitelijke vereniging die geen personeelsleden heeft
  • Feitelijke vereniging die niet verbonden is aan een rechtspersoon
  • Feitelijke vereniging die niet verbonden is aan een feitelijke vereniging die 1 of meer personeelsleden heeft

Dit impliceert dat de familiale polis zal moeten tussen komen bij schadegevallen, tenzij de feitelijke vereniging zelf een verzekering burgerrechtelijke aansprakelijkheid van zichzelf en haar vrijwilligers neemt, wat extra veiligheid maar geen immuniteit biedt.

 

In volgende organisaties genieten de vrijwilligers wel immuniteit (tenzij het een lichte herhaalde fout, grove fout of bedrog betreft):

  • Organisatie met private rechtspersoonlijkheid (vzw, stichting, ...)
  • Organisatie met publieke rechtspersoonlijkheid (lokaal bestuur, OCMW, gemeentelijke adviesraad, ...)
  • Feitelijke vereniging die 1 of meer personeelsleden heeft
  • Feitelijke vereniging die verbonden is aan een organisatie met rechtspersoonlijkheid (en die beschouwd kan worden als een afdeling daarvan)
  • Feitelijke vereniging die verbonden is aan een feitelijke vereniging die 1 of meer personeelsleden heeft

Deze organisaties moeten de verzekeringsplicht nakomen.

 

Verzekeringsplicht 

Bij organisaties met private of publieke rechtspersoonlijkheid en feitelijke verenigingen die onder de aansprakelijkheidsregeling van de wet vallen, rust de verzekeringsplicht bij hen zelf.

 

Bij feitelijke verenigingen die verbonden zijn aan een organisatie met rechtspersoonlijkheid waarvan de feitelijke vereniging beschouwd kan worden als lokale afdeling of aan een feitelijke vereniging met personeel staat de 'koepel'organisatie respectievelijk de 'hoofd' feitelijke vereniging in voor de verzekering.

 

Volgende verzekeringsondernemingen hebben de kaderovereenkomst van de federale overheid getekend. Hiermee bevestigen ze dat de verzekeringspolis conform het KB is, dat ook feitelijke verenigingen die niet onder de verzekeringsplicht vallen een polis kunnen sluiten en dat ze zoeken naar een formule waardoor een gepaste risicoanalyse kan worden uitgevoerd.

  • Dexia Verzekeringen / DVV Verzekeringen
  • Ethias
  • Fidea NV
  • AG Insurance (voorheen Fortis Insurance Belgium)
  • KBC Verzekeringen
  • P&V Verzekeringen

 
Meer info

 
  •  ShareDelen
  • Afdrukken
  • Mail een vriend

    Doorsturen

    Gegevens verzender