Legionella

Kerninfo

 

Het Legionellabesluit van 9 februari 2007 (B.S. 4 mei 2007) bepaalt maatregelen tegen Legionella pneumophila ter voorkoming van de veteranenziekte, een potentieel ernstige longontsteking die kan optreden door het inademen van kleine in de lucht zwevende waternevel, besmet met legionellabacteriën.

Het besluit is van toepassing op alle inrichtingen en exposities waar één of meer aërosolproducerende installaties aanwezig zijn en is gericht op het beheer van die installaties.

 

In het besluit worden verschillende niveaus van verhoogde waakzaamheid gedefinieerd voor de verschillende categorieën, van hoogrisico- tot matigrisico-inrichtingen.

 

Matigrisico-inrichtingen zijn alle voor het publiek toegankelijke inrichtingen met een collectieve warmwatervoorziening. De warmwatervoorziening moet potentieel betrekking hebben op 15 tot meer personen per dag, met uitzondering van de werknemers die aanwezig zijn. Matigrisico-inrichtingen met minder dan 40 potentieel blootgestelde personen worden van een aantal eisen vrijgesteld.

 

Om de groei van de bacterie in watersystemen te beperken, wordt een heel aantal eisen bepaald in het Legionellabesluit. Deze punten zijn van toepassing op sportaccommodaties:

  • De standaardbeheersmaatregel is temperatuurbeheersing. Deze beheersmaatregel laat toe de groei van de legionellakiemen te verhinderen en ze af te doden door de temperatuur van het water buiten het interval van 25 à 55 °C te houden.
    Bij gebruik van een goedgekeurde alternatieve beheerstechniek moet hier niet aan voldaan worden.
    Noot voor de zwembaden: Conform het Legionellabesluit volstaat het om warm water van de douches te verwarmen tot ten minste 60°C, VLAREM legt echter een minimumtemperatuur op van 65°C.
  • In alle nieuwe hoog- en matigrisico-inrichtingen moeten de watervoorzieningen worden gebouwd en geëxploiteerd volgens de Best Beschikbare Technieken (BBT). Ook bij elke verbouwing wordt rekening gehouden met het besluit. In afwachting van een grondig herziene uitgave van het BBT-handboek (verwacht september 2017) is er nu al wel een addendumtekst beschikbaar. Dit addendum bevat correcties en aanvullingen die betrekking hebben op de BBT-technieken die in het hoofdstuk beschikbare risicobeperkende technieken (hoofdstuk 3) van het BBT-handboek aan bod komen.
  • De exploitant moet voor alle watervoorzieningen een beheersplan (zie tabblad 'extra info') hebben. Bij nieuwe inrichtingen moet voor de eerste ingebruikname een beheersplan worden opgesteld.
  • Wanneer het niveau van verhoogde waakzaamheid (30% van de stalen overschrijden 10.000 kolonievormende eenheden (KVE) Legionella pneumophila per liter) bereikt, dient de exploitant (de uitvoering van) het beheersplan en het watersysteem te onderwerpen aan een kritische beoordeling en beheersmaatregelen te treffen die het aantal Legionella pneumophila doen dalen tot minder dan 10.000 KVE per liter. Bovendien moet de staalnamefrequentie opgevoerd worden tot maandelijkse controles.
  • Indien het niveau van melding wordt bereikt (30% van de stalen overschrijden 100.000 KVE Legionella pneumophila per liter), dient de exploitant de afdeling Toezicht Volksgezondheid onmiddellijk op de hoogte te stellen, de gebruikers te informeren over de Legionella-besmetting en gevoelige personen het gebruik van de installatie af te raden. Bovendien neemt hij alle maatregelen om het aantal Legionella-kiemen te reduceren. Als na een maand de concentratie Legionella pneumophila niet kan worden verlaagd onder de 100.000 KVE per liter, wordt de installatie buiten werking gesteld.
  • De afdeling Toezicht Volksgezondheid oefent het toezicht uit op de naleving van de bepalingen van het Legionellabesluit. De focus van de inspectie ligt op het beheersplan, de risicoanalyse en het register.
    Bij aanwijzing of vermoeden van onzorgvuldig beheer, van een onzorgvuldig opgesteld beheersplan of bij inschatting van een verhoogd risico kunnen de toezichthoudende ambtenaren extra onderzoeken opleggen en op basis van de risico-inschatting maatregelen aanbevelen.

Wetgeving

 

Het Legionellabesluit van 9 februari 2007 (B.S. 4 mei 2007) bepaalt maatregelen tegen Legionella pneumophila ter voorkoming van de veteranenziekte, een potentieel ernstige longontsteking die kan optreden door het inademen van kleine in de lucht zwevende waternevel, besmet met legionellabacteriën.

Het besluit is van toepassing op alle inrichtingen en exposities waar één of meer aërosolproducerende installaties aanwezig zijn en is gericht op het beheer van die installaties.

 

Het besluit is als volgt ingedeeld:

  1. Definities
  2. Toepassingsgebied
  3. Maatregelen (o.a. Afdeling I Maatregelen voor watervoorzieningen - Onderafdelingen 'hoogrisico-inrichtingen' - 'matigrisico-inrichtingen' - alternatieve beheersmaatregelen; Afdeling III Maatregelen voor klimaatregelingssystemen met luchtvochtigheidsbehandeling)
  4. Toezicht
  5. Overgangsbepalingen
  6. Slotbepalingen

Publicaties

Extra info

 

Beheersplan

Beheersmaatregelen

Staalname

 

Beheersplan

Een beheersplan is een praktisch bruikbaar document dat op maat van de inrichting is geschreven. De beheersmaatregelen moeten overzichtelijk zijn met aanduiding van uitvoerder en eindverantwoordelijke.

 

Het beheersplan bevat minimaal:

  • de identificatie- en contactgegevens van de exploitant
  • een technische beschrijving
  • een risicoanalyse: deze analyse bevat een evaluatie van de watervoorziening met als doel de risicopunten te identificeren voor de groei van de legionellabacterie en aerosolvorming, zowel op bouwtechnisch als op bedrijfstechnisch vlak
  • preventiemaatregelen voor de watervoorziening

Bij iedere wijziging van de watervoorziening, het gebruik daarvan of wijzigingen in de omgevingsfactoren die een invloed kunnen hebben op het risico wordt het beheersplan geëvalueerd, eventueel bijgestuurd en de preventiemaatregelen worden met BBT in overeenstemming gebracht.

 

Elke eindverantwoordelijke voor het ontwerpen of plaatsen van een nieuwe watervoorziening of delen ervan en voor de aanpassing van een bestaande watervoorziening reikt voor zijn bijdrage een conformiteitsattest uit, dat aan het beheersplan wordt toegevoegd.

 

De exploitant is verplicht het beheersplan uit te voeren en de genomen maatregelen en bijhorende relevante gegevens te noteren in een register. Dit register moet ter inzage liggen.

 

Hieronder volgen enkele praktische documenten (leidraad, model, voorbeeld, ...) die je kan downloaden:

 

Beheersmaatregelen

De standaardbeheersmaatregel is temperatuurbeheersing. Als de waterleidingen met heet water gespoeld worden, moet het beheersplan ook een omschrijving bevatten van de getroffen voorzieningen om het risico voor verbranding bij personen te voorkomen.

 

Het toepassen van alternatieve beheersmaatregelen is mogelijk nadat het goedkeuringsprotocol zoals omschreven in bijlage 1 van het Legionellabesluit doorlopen is. Eind 2011 zijn er slechts twee wettelijk toegelaten alternatieve beheersmaatregelen: Ecodis-cel en Oxiperm Pro. Op de website van het Agentschap Zorg en Gezondheid kun je een actueel overzicht raadplegen.

 

Staalname

De staalname (volgens plaats en frequentie vermeld in het beheersplan) moet uitgevoerd worden volgens een erkende methode. De stalen moeten door een geaccrediteerd of erkend laboratorium onderzocht worden.

Als een installatie en de beheersmaatregelen volledig voldoen aan de BBT, is de exploitant vrijgesteld van staalname.

 
  •  ShareDelen
  • Afdrukken
  • Mail een vriend

    Doorsturen

    Gegevens verzender